Wykłady inauguracyjne

 

Diagnoza w psychoterapii.

Prof. dr hab. n. med. Jerzy Aleksandrowicz

Przedstawione zostaną różnice między diagnozą medyczną psychologiczną i psychoterapeutyczną, zasady diagnozy psychoterapeutycznej w przypadku leczenia pacjentów i pomagania klientom.

Czy werdykt ptaka Dodo ʺWszyscy wygrali, każdemu należy się nagroda!ʺ jest nadal aktualny?

Prof. zw. dr hab. Lidia Cierpiałkowska

W latach dziewięćdziesiątych skuteczność leczenia różnych zaburzeń psychicznych przez cztery główny systemy terapeutyczne: psychoterapię psychodynamiczną, poznawczo-behawioralną, humanistyczną i systemową została niezbicie potwierdzona w badaniach typu efficacy, które odznaczają się wysoką trafnością wewnętrzną. Wydano wówczas werdykt, że „Wszyscy wygrali i każdemu należy się nagroda!” Wniosek ten kończył erę dość jałowych dyskusji nad tym, która ze szkół psychoterapii jest „lepsza” i zapoczątkował badania nad tym, w jakim stopniu jeszcze można zwiększyć skuteczność psychoterapii. Badania porównawcze i metanalizy pokazały, że osiągnięto kres zwiększenia skuteczności każdej ze szkół terapeutycznych poprzez oddziaływania na specyficzne czynniki leczące i ujawniły jednocześnie, że większe możliwości tkwią w uaktywnianiu wspólnych czynników leczących, tych konstytuujących relację terapeutyczną. Celem wystąpienia jest pokazanie w świetle współczesnych wyników badań dwóch istotnych kwestii:

  • jakie aspekty relacji i sojuszu terapeutycznego wpływają na skuteczność różnych szkół psychoterapii,
  • jakie cechy terapeuty i pacjenta odgrywają istotną rolę w osłabianiu lub wzmacnianiu siły sojuszu terapeutycznego.

Wykłady plenarne
Sesja plenarna I: Wybrane problemy z zakresu dużej psychiatrii

 

Prezentacja wyników edukacji prozdrowotnej „Wyprzedzić Smutek”.

dr n. med. Krzysztof Walczewski

Czy w chorobie dwubiegunowej farmakoterapia wystarcza?

Prof. dr hab. med. Dominika Dudek

Zagadka schizofrenii. Wprowadzenie do psychoterapii psychoz.

dr hab. Andrzej Cechnicki

„Według naszej dzisiejszej wiedzy schizofrenia jest szczególnego rodzaju rozwojem, szczególną drogą życiową człowieka, i rezygnacją w obliczu szczególnie ciężkich wewnętrznych i zewnętrznych dysharmonicznych warunków, poza którymi konfrontacja osobowego świata z realnością i konieczność integracji (scalenia, spójności a więc tez poczucia ciągłości własnej historii) stała się zbyt ciężka i bolesna” (M. Bleuler). Powyższe zdanie wygłoszone przez Manfreda Bleulera wyraża nie tylko istotę tego co ja sam dowiedziałem się przez dziesiątki lat mojej pracy z osobami chorującymi na schizofrenie, ale obejmuje istotę tego, co w ogóle dzisiaj wiadomo o schizofrenicznym zaburzeniu. Chodzi o wiedzę, która pochodzi z różnych doświadczeń i badań, która łączy się w całościowe i spójne ujęcie – co jest w zasadzie zadziwiające, że ciągle utwierdza nas w przekonaniu że Manfred Bleuler miał rację. Wiedza ta dotyczy kilku obszarów:

  • tego co ciągle dowiadujemy się o wewnętrznym przedchorobowym rozwoju każdej osoby i tego co wiemy już z wielu badań o predyspozycji do schizofrenicznej psychozy,
  • tego co obserwujemy, słyszymy i przeżywamy w codziennym kontakcie z pacjentami,
  • tego co dowiedzieliśmy się o przebiegu schizofrenicznych psychoz czyli o kontekście, relacjach, środowisku, które wspierają lub hamują proces zdrowienia i jako jeden z tych procesów – jaki jest wpływ naszych terapeutycznych wysiłków.

Sesja plenarna II: Zaburzenia w okresie dorosłości – wybrane problemy

 

Psychoterapia osób dorosłych po traumie interpersonalnej doznanej w dzieciństwie.

dr Agnieszka Widera-Wysoczańska

W celu tworzenia bardziej efektywnego procesu zdrowienia osób dorosłych, które w dzieciństwie doznały różnych typów interpersonalnej traumy (przemoc emocjonalna, fizyczna, seksualna, uzależnienia rodziców) przeprowadziłam analizę mechanizmów destrukcyjnego działania z jakimi osoby zgłosiły się na terapię, stawianych celów, czynników dających siłę do szybszego powrotu do zdrowia (resilience) oraz utrudniających leczenie.
Zjawiska leczące, pozwalające osobom rozwiązywać problemy i osiągać wyznaczone cele oraz utrudniające zdrowienie układają się w kategorie dotyczące m.in. grupy terapeutycznej, terapeuty, relacji z otoczeniem, spostrzegania przeszłości, radzenia sobie z lękiem, zmiany znaczeń, przyznania się do bycia sprawcą przemocy oraz do uzależnień (np. od pornografii) czy uczenia się nowego życia. Na tej podstawie zaproponowałam cele, etapy oraz metody psychoterapii, które mają wzmacniać skuteczność powrotu do zdrowia. Świadomość występowania czynników wpływających na proces zdrowienia pozwala osobom leczącym się oraz psychoterapeutom skuteczniej radzić sobie z „pułapkami” pojawiającymi się w trakcie psychoterapii i bardziej świadomie kierować procesem leczenia.

Czas w psychoterapii- Chronos czy Kairos?
Kilka refleksji o czasie w terapii zaburzeń osobowości.

dr Katarzyna Wenglarczyk-Marciniak

W rozwój natury ludzkiej wpisany jest linearny przebieg, który ukazuje chronologiczny upływ czasu od narodzin do zakończenia życia. Zaburzenia osobowości pojawiają się i dynamizują w czasie rozwoju człowieka. Na pojawienie się zaburzeń wpływają przeżycia idosynkratyczne, które wykraczają już poza prostą chronologię, ponieważ „budują” dyskomfort psychiczny i fizyczny, który ujawnia się w różnych fazach życia lub obejmuje wiele lat. Pacjent, który przychodzi do gabinetu psychoterapeuty ze swoim doświadczeniem i spostrzeganiem świata przychodzi także ze swoim dyskomfortem ( zaburzeniem), obecnym „ tu i teraz”, pamięta go z przeszłości i boi się, że będzie mu towarzyszył w przyszłości. Jednak wielokrotnie nie potrafi umiejscowić go w czasie, nie pamięta konfliktów psychicznych leżących u podłoża zaburzeń. Niniejszy referat /wystąpienie przedstawia – w oparciu o doświadczenie kliniczne- jak w trakcie procesu psychoterapii pacjent i psychoterapeuta bazując na relacji terapeutycznej, pracują z Chronosem i Kairosem pacjenta, tak, aby czas w psychoterapii był sprzymierzeńcem i budował dojrzałe self pacjenta.

Dialog Motywujący w pracy grupowej z osobami podejmującymi zachowania ryzykowne.

mgr Cezary Barański

Dialog Motywujacy (DM) to metoda humanistycznej pracy z klientem/pacjentem znajdująca się w obszarze Evidence Based Practice (praktyk o naukowo potwierdzonej skuteczności). Filozofia DM zaczerpnięta została z psychologii humanistycznej Carla Rogersa, w której do podstawowych założeń pracy należą: szcunek do klienta, empatyczne rozumienie i poszanowanie autonomii.
Skuteczność podejścia badana była za pomocą kilku wzkaźników: zakresu zmiany, trwałości zmiany, częstotliwości nawrotów oraz opinii sędziów kompetentnych. Metoda powstała w oparciu o efektywność pracy z osobami uzależnionymi. Obecnie trwają badania nad możliwością zastosowania jej w innych kontekstach pracy pomocowej i terapeutycznej. Na wykładzie przedstawiona zostaną założenia metody, stosowane narzędzia, wybrane metaanalizy skuteczności i propozycje zastosowania metody w pracy z grupami w kontekście okreslonych zachowań ryzykownych.

Sesja plenarna III

 

Skuteczność psychoterapii psychodynamicznej w pracy z dziećmi i młodzieżą – przegląd badań.

dr Magdalena Chrzan-Dętkoś

Według statystyk aż jedno na czworo dzieci między 1 a 15 rokiem życia jest w grupie umiarkowanego lub dużego ryzyka trudności rozwojowych, związanych z nauką, zachowaniem lub społecznych (Glascoe, 2000; NSCH, 2007). U 75% osób dorosłych z zaburzeniami zdrowia psychicznego, trudności te można było zdiagnozować przed 18 rokiem życia, a u 50% z nich – przed 15 rokiem życia. (Kim-Cohen i in. 2003 za: Allen ,Fonagy, Bateman, 2014). Dane te wskazują na istotność opracowania skutecznych sposobów pomocy dzieciom i ich rodzinom oraz na konieczność prowadzenia badań monitorujących skuteczność poszczególnych podejść kliniczno – teoretycznych w pracy z dziećmi i młodzieżą. Przez wiele lat psychoterapie psychodynamiczne i psychoanalityczne traktowane było jako sposoby leczenia nie spełniały kryteriów medycyny opartej na dowodach. Obecnie, w zakresie terapii osób dorosłych prowadzonych jest wiele badań udowadniających, iż terapie te są co najmniej równie skuteczne jak inne podejścia, jednak w dziedzinie terapii dzieci i młodzieży badań nad skutecznością tych oddziaływań było znacznie mniej. Celem wykładu jest prezentacja najnowszych badań dotyczących psychodynamicznych terapii dzieci i młodzieży. Zaprezentowane zostaną również sposoby pracy z najmłodszymi dziećmi i ich rodzicami, które to inspirowane są teoriami bazującymi na koncepcjach psychodynamicznych.

Sandplay Therapy – psychoterapia w skrzynce z piaskiem.

dr n. med. Agata Giza-Zwierzchowska

Wykład będzie prezentacją analitycznej metody Sandplay Therapy (Terapii w Piaskownicy) mającej zastosowanie w psychoterapii, psychoanalizie i wspieraniu rozwoju dorosłych, dzieci i młodzieży. Sandplay wzbogaca psychoterapię werbalną o proces twórczy. Pomaga pacjentowi w symbolizacji i desymbolizacji komunikatów oraz objawów a także w pogłębieniu relacji z samym sobą (Self). Korzystający z psychoterapii pracuje wraz z terapeutą przy użyciu miniaturowej piaskownicy. Do dyspozycji uczestnika sesji jest także obszerny zbiór figurek przedstawiających ludzi, zwierzęta, elementy natury, techniki i symbole. Z pomocą tych artystycznych środków powstają małe światy pełne symbolicznej treści. W ich unikalnych „krajobrazach” odnajdywane są głębokie znaczenia, leżące u podstaw problemów pacjenta i stanowiące drogę do ich przezwyciężania. Na ich podstawie prowadzona jest dalsza psychoterapia w formie werbalnej analizy. W ten sposób interpersonalna relacja pomiędzy terapeutą i klientem zostaje uzupełniona symbolicznym budowaniem wewnętrznych obrazów, które zostają w końcu odczytane i zrozumiane w terapeutycznej relacji. Jungowska metoda psychoanalizy Sandplay jest stosowana powszechnie na świecie od przeszło 60 lat i od kilku lat także w Polsce. Opiera się na założeniach szwajcarskiej analityczki– Dory Kalff i teoretycznych podwalinach psychologii głębi C. G. Junga.

Obraz Ciała – specyfika leczenia mężczyzn z zaburzeniami jedzenia – opis przypadku.

dr Adam Curyło

W prezentacji na początku omówione zostaną skrótowo, zagadnienia związane ze znaczeniem i funkcją symbolicznego języka obrazu, w kontekście wpływu na nieświadome podłoże przeżyć i zachowań. Następnie podane zostaną przykłady skojarzeń jakie niesie ze sobą widok wyniszczonego ciała mężczyzny, z ciężką postacią anoreksji psychicznej. W głównej części wystąpienia przedstawiony zostanie opis przypadku młodego mężczyzny z nasilonymi objawami zespołu zaburzeń jedzenia o typie anorektycznym. Po dokonaniu opisu biografii i przebiegu choroby pacjenta, zostanie bardziej szczegółowo omówiony proces leczenia w formie dwóch kilkumiesięcznych, następujących po sobie hospitalizacji w Pododdziale Zaburzeń Jedzenia kliniki Psychiatrii Dorosłych. Ze szczególnym uwzględnieniem zjawisk występujących podczas intensywnej psychoterapii indywidualnej, odbywanej przez pacjenta podczas pobytu w oddziale stacjonarnym.
W podsumowaniu dokonana zostanie analiza nieświadomych znaczeń specyficznego przebiegu terapii pacjenta w warunkach kompleksowego leczenia w oddziale stacjonarnym. Wnioski poczynione na gruncie opisu przypadku, stanowić będą próbę pogłębienia i rozszerzenia wiedzy o specyfice leczenia mężczyzn z patologią jedzeniową.